Suriye genelinde Türkçenin seçmeli dil müfredatından çıkarılıp yerine Fransızcanın getirilmesi kararı, yüz binlerce öğrencinin eğitim hayatını olumsuz etkiledi. Suriye makamları, kararı yeni müfredatın yetişmemesi nedeniyle Esad dönemi müfredatının uygulanmasıyla gerekçelendirdi. Türkmen milletvekilleri, Türkmen Meclisi ve Türkiye’nin Şam Büyükelçiliği, mağduriyetin giderilmesi için diplomatik girişimlere başladı.
Suriye makamlarının “Esad dönemi müfredatının zorunlu tatbiki” olarak açıkladığı karar, Zeytin Dalı, Fırat Kalkanı ve Barış Pınarı bölgelerinde 2017’den beri başarıyla uygulanan Türkçe eğitim modelini ortadan kaldırdı. Suriye Türkmen Meclisi, bu durum üzerine kapsamlı bir eğitim raporu hazırlayarak Suriye Millî Eğitim Bakanlığı’na sundu.
Suriye Türkmen Meclisi Halep Sorumlusu Hüseyin İsa, on binlerce ailenin Türkiye’den gönüllü geri dönüş yaptığını hatırlattı. İsa, Türkiye’de eğitim görmüş bu çocukların Türkçe donanımlarını sıfırlamak zorunda kalacağını vurguladı. Türkiye ile Suriye arasında kurulan dil, tarih ve kültür yakınlaşmasının heba edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Suriyeli milletvekilleri, Türkmen Meclisi yöneticileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, Türkçenin yeni müfredattan çıkarılmasının toplum genelinde şaşkınlığa yol açtığını ifade etti. Suriyeliler, 2026 tarihli ve 13 sayılı Kararname ile Kürtçenin resmi ve özel okullarda seçmeli dil olarak kabul edilmesini “yeni dönemin zenginliğe karşı hassasiyeti” olarak değerlendirmişti.
Türkçenin de benzer şekilde görülmesini talep eden Suriyeliler, devrik rejim yasalarının gerekçe gösterilmesinin vicdanı yaraladığını dile getirdi. Kürtçe ve Türkçe gibi dillerin seçmeli olmasının milli kültüre bir tehdit değil, Yeni Suriye’nin etnik farklılıklarındaki zenginliğe işaret ettiğini savundular.
Türkmenler ve Türkiye’de eğitim görmüş çocukları olan aileler, Kürtçede olduğu gibi Türkçe için de bir kararname hazırlanmasını talep ediyor. Suriye Anayasası’nın 4. maddesindeki “Arapça devletin resmî dilidir” ibaresine ek olarak, Türkçenin yeni müfredatta seçmeli dil olarak yer alması isteniyor.
Türk tarafının raporlarına göre, geçmiş yıllarda 390.00eli öğrenciye 5.555 Türkçe öğretmen tarafından eğitim verildi. Devrim sonrası 2024-2026 döneminde 600.000’den fazla Suriyeli mülteci Türkiye’den ülkesine geri döndü. Türk Hükûmeti, Milli Eğitim Bakanlığı ve gönüllü kuruluşlar, bu süreçte on binlerce çocuğun eğitimden mahrum kalmamasını sağladı.
Eğitim alanında yaşanan bu sıkıntının Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara düzeyinde görüşüldüğü belirtiliyor. Konunun kısa sürede çözüme ulaşacağı beklentisi yüksek.
